Samsunspor

Amatör dönem

Samsunspor, 1927 yılında Türk Ocağı'nın yerel spor şubesi ve Al Yıldız İdman Ocağı'nın Nuri Bey başkanlığında birleşmesiyle kurularak siyah-beyaz renkleri benimsedi. İlk maçını Haziran 1927'de Bahriye'ye karşı oynayan ekip 1-0 yenildi, ilk galibiyetini ise Samsun İdman Yurduna karşı 5-0'lık sonuçla aldı. Kulüp, 1929-30 sezonunda kapatılarak tüm kadrolarıyla yeni kurulan Halkspor'a devredilse de bir sonraki sene yeniden Samsunspor adıyla faaliyetlerine başladı.

1932 Ağustosunda Süleyman Bey'in başkanlığındaki Samsunspor ismini mıntıkaya tescil ettirerek Samsun İdman Yurdu, Halkspor, Tütün Fabrikasıspor ve Samsun Demirspor'la birlikte mıntıkayı oluşturdu ancak başarılı sonuçlar alamayarak vasat bir takım görüntüsü sergiledi. 1936 yılında ise müsabakalara katılımı okul takımı olması nedeniyle istenmeyen Samsun Demirspor'un Samsunspor ile birleşmesiyle Samsunspor-Demirspor Birliği meydana getirilerek Hikmet Alpaner kulüp başkanı seçildi. 1938'de Vedat Urfi'nin başkanlığına geldiği Samsunspor kadrosunu güçlendirerek 1939'da mıntıka finaline kadar çıktı ancak Bafraspor'a 2-1 yenilerek şampiyonluğu kaçırdı. Çeşitli imkânsızlıklar nedeniyle kulüp bir süreliğine kapansa da 16 Kasım 1950 tarihinde yeniden faaliyete geçmiştir.

Profesyonelliğe geçiş yılları

30 Haziran 1965 tarihinde Samsun merkezli beş amatör lig takımı 19 Mayıs, Fener Gençlik, Akınspor ve Samsun Galatasaray Gençlik aldıkları kararla Samsunspor'a katılarak dönemin Ticaret Bankası Samsun Şube Müdürü Kadri Ersan'ın başkanlığında kırmızı-beyaz renkleri benimseyen Samsunspor vücut bularak Türkiye 2. Futbol Ligi'nde oynamaya başladı. Kuruluşunu takiben ulusal çaptaki rakipleriyle mücadele edebilmek amacıyla maddi destek arayışına giren kulüp şehrin ileri gelenlerinden toplamda ₺35.000 borç ve Samsun Ticaret Odasından ₺10.000 hibeli destek almış, 29 Temmuz 1965 gecesi Samsun Fuarı'nda düzenlenen bir eğlence programıyla da fazladan gelir sağlanmıştır. Yeni takım ilk antrenmanını 1 Ağustos 1965 günü 14.00'dan 17.00'a kadar süren törenle birlikte seyirciye açık şekilde gerçekleştirdi.

Samsunspor, profesyonel liglere ilk kez 1965-66 sezonunda günümüzdeki adı 1. Lig olan 2. Futbol Ligi'nde adım attı. 5 Eylül 1965 tarihinde ilk profesyonel lig maçını oynayan Celal Torkal idaresindeki Samsunspor'un rakibi Yeşildirek idi. Samsunspor, Şehir Stadı'nda oynanan ve hakemliğini Nadir Irmak'ın yaptığı maçı Nihat Serçeme'nin attığı golle lig tarihindeki ilk maçını 1-0 kazanırken Nihat da Samsunspor tarihinin ilk resmî golünü atan oyuncu olarak tarihe geçti. Ligdeki bu ilk sezonunda Samsunspor Beyaz Grup'ta 5. olmuş, aynı sezon Türkiye Kupası'nda ise 2. turda Güneşspor'a elenmiştir. 1966-67 sezonu başında kadrosunu yenileyerek teknik direktörlüğüne Muzaffer Gür'ün, sonrasındaysa Nejat Tayman'ın getirildiği takım mevsimi ikincilikle tamamlarken, Türkiye Kupası'nda yarı finale kadar çıkmıştır. Kupada Konyaspor, Manisaspor ve Fenerbahçe'yi eleyen takım, Göztepe'ye iki maç sonucunda elenmiştir. Ertesi sezon ortasında Yılmaz Ulusoy'un başkanı olduğu kulüp liderlik için İzmirspor'la yarışsa da 2 puanla ligi 2. sırada tamamlamış, 1968-69 sezonunda ise tarihindeki ilk başarısını elde ederek ligi Kamuran Soykıray'ın teknik direktörlüğünde Beyaz Grup lideri olarak tamamlamış ve ilk şampiyonluğunu yaşamıştır.

1969-70 sezonunda şimdiki adı Süper Lig olan 1. Futbol Ligi'nde ilk sezonunu geçiren Karadeniz takımı Basri Dirimlili yönetiminde lige başlasa da ilerleyen süreçte Lefter Küçükandonyadis göreve getirilmiş ve ligi 6. sırada tamamlamıştır. Samsunspor böylece üç büyük il olan Ankara, İstanbul ve İzmir takımları dışında bu ligde yer alan ilk takım olma başarısını göstermiştir. Beş sezon boyunca 1. Futbol Ligi'nde mücadele ettikten sonra ise 19 Mayıs Stadyumu'na taşındığı sezon olan 1974-75 sezonunda ligi 24 puan ile 15. sırada tamamlamış ve 2. Futbol Ligi'ne düşmüştür. Bunun üzerine teknik direktör Basri Dirimlili'nin görevine son verilmiş ve tekrar Kamuran Soykıray takımın başına getirilmiştir. 1975-76 Türkiye 2. Futbol Ligi sezonunda Soykıray tekrar Samsunspor'u Beyaz Grup lideri yapmış ve 1. Futbol Ligi'ne taşımıştır. Ayrıca aynı sezon Gençlik ve Spor Bakanlığı Kupası'nda da mücadele edilmiş ve Bursaspor 2-1 mağlup edilerek bu kupa ilk ve son kez kazanılmıştır.